Sunday, December 16, 2018

ဓာတ္ပံု-Business Recorder

အာရွနဲ႔ အာဖရိကကေန ဆန္အ၀ယ္လုိက္လာတဲ့အတြက္ အိႏၵိယမွာ ဆန္ေစ်းေတြဟာ ေျခာက္ႏွစ္ခြဲ အတြင္း အျမင့္ဆံုးတက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလိုပါပဲ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံဘက္က အ၀ယ္လုိက္လာတဲ့ အတြက္ ထိုင္းနဲ႔ ဗီယက္နမ္ေစ်းကြက္မွာလည္း ဆန္ေစ်းတက္ေနပါတယ္။

အိႏၵိယ

အိႏၵိယႏုိင္ငံမွာ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားကေန ဆန္၀ယ္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ ဆန္ေစ်းေတြ တက္ေနပါတယ္။

အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕ စားနပ္ရိကၡာ၀ယ္ယူေရး ေအဂ်င္စီဟာ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၃၄၆၀၀၀ ကို ၀ယ္ယူဖို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က တင္ဒါေခၚခဲ့ၿပီး ဗီယက္နမ္၊ ထုိင္း၊ ပါကစၥတန္နဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံတုိ႔ကေန ၀ယ္ယူႏုိင္တဲ့ အလားအလာ ေတြရွိေနပါတယ္။

“ဆန္ေစ်းေတြက ခုန္တက္သြားတယ္။ ေစ်းျမင့္ေနတာေတာင္ ကုန္သည္ေတြက ဆန္၀ယ္ေနၾကတုန္းပဲ။ ဆန္ေစ်းေနာက္ထပ္တက္သြားမွာကို သူတုိ႔က စိုးရိမ္ေနတာ”လို႔ အိႏၵိယေတာင္ပိုင္း အန္ဒရာ ပရာဒက္ရွ္ အေျခစိုက္ ကုန္သည္တစ္ဦးျဖစ္သူ အမ္ အဒီရွန္ကာ က ေျပာပါတယ္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ ငါးမွတ္ဆန္ဟာ တစ္တန္ကို ၁၂ ေဒၚလာႏႈန္း တက္သြားတဲ့အတြက္ အခုအခါမွာ ဆန္တစ္တန္ေစ်းဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၄၄ ကေန ၄၄၈ ေဒၚလာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါဟာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာကစလို႔ အျမင့္ဆံုး ေစ်းတက္သြားတာပါ။

“ေစ်းကြက္မ်ာေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္က ဆန္ေတြ ၀ယ္မယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတယ္။ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္နဲ႔ အာဖရိက ႏုိင္ငံေတြကေတာ့ ဆန္ေတြ ၀ယ္ေနၾကတယ္”လို႔ ကုန္သည္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

ဆန္တင္ပို႔ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ ေစ်းကြက္ထဲ ဆန္အ၀င္မ်ားျပားလြန္းေနေပမယ့္ ေစ်းကြက္ျဖဳန္းအား ေကာင္းေနတာေၾကာင့္ လာမယ့္ အပတ္ေတြမွာ တစ္တန္ကို ၁၀ ေဒၚလာကေန ၁၅ ေဒၚလာအထိ တက္သြားႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ဆန္ေတြအမ်ားႀကီး ၀ယ္ယူခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္မွာလည္း ေပါင္းဆန္ တန္ခ်ိန္ တစ္သိန္း ၀ယ္ယူဖို႔ အတည္ျပဳထားတယ္လုိ႔ စားနပ္ရိကၡာ၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူက ၾကာသပေတးေန႔ တုန္းက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ တင္ဒါေအာင္တဲ့လူက အိႏၵိယႏုိင္ငံကေန ဆန္ေတြကို ၀ယ္ယူတင္သြင္းရမွာျဖစ္တယ္လို႔ တာ၀န္ရွိသူက ဆုိပါတယ္။

ဗီယက္နမ္

ဗီယက္နမ္ေစ်းကြက္မွာေတာ့ ငါးမွတ္ဆန္တစ္တန္ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၅၀ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္တုန္းကေတာ့ ငါးမွတ္ဆန္တစ္တန္ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၂၀ ကေန ၄၃၀ အထိသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဆန္ေစ်းေတြတက္ေနေပမယ့္ ဆန္းထုတ္ေရာင္းေနတဲ့လူေတြဟာ လက္ထဲမွာ ဆန္နည္းေနတဲ့ အတြက္ ဆန္ေတြကို ထုတ္ေရာင္းလိုတဲ့အေနအထားမရွိပါဘူး။ ဗီယက္နမ္မွာ လာမယ့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလကုန္ မတ္လဆန္းေလာက္မွ စပါးေပၚမွာျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိမွာေတာ့ ဆန္တန္ခ်ိန္ ႏွစ္သိန္းခြဲ တင္သြင္းဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆန္တင္ပို႔ေရး စာခ်ဳပ္ေတြ ခ်ဳပ္ဆိုႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ထိုင္း

ထိုင္းႏုိင္ငံရဲ႕ ဆန္းေစ်းကြက္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္က တစ္တန္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၁၅ ကေန ၄၂၀ ေဒၚလာေလာက္သာရွိခဲ့တဲ့ ငါးမွတ္ဆန္ဟာ ဒီအပတ္မွာေတာ့ တစ္တန္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၄၀ ကေန ၄၄၈ ေဒၚလာ အထိရွိလာပါတယ္။

“အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံဟာ ထိုင္းနုိင္ငံကေတာ့ ဆန္တန္ခ်ိန္ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေလာက္ ၀ယ္ယူခဲ့ပါ တယ္။ ေနာက္ထပ္ တန္ခ်ိန္ တစ္သိန္းခြဲေလာက္ တင္သြင္းဖို႔ ေဆြးေႏြးေနတာရွိပါတယ္” လို႔ ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ ကုန္သည္တစ္ဦးက ဆိုပါတယ္။

“ဆန္ေစ်းတက္ျခင္းရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကလည္း ဒါပါပဲ။ အျခားေသာ ေဆြးေႏြးမႈေတြကေတာ့ လက္ရွိမွာ မရွိေသးပါဘူး။ ဆန္အ၀င္ကလည္း ပံုမွန္ပါပဲ”လို႔ သူက ဆုိပါတယ္။

ဘာသာျပန္-မင္းသူေအာင္(AMIA)

Source: Reuters

(Unicode)

အာရှနဲ့ အာဖရိကကနေ ဆန်အဝယ်လိုက်လာတဲ့အတွက် အိန္ဒိယမှာ ဆန်စျေးတွေဟာ ခြောက်နှစ်ခွဲ အတွင်း အမြင့်ဆုံးတက်သွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလိုပါပဲ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဘက်က အဝယ်လိုက်လာတဲ့ အတွက် ထိုင်းနဲ့ ဗီယက်နမ်စျေးကွက်မှာလည်း ဆန်စျေးတက်နေပါတယ်။
အိန္ဒိယ

အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားကနေ ဆန်ဝယ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ဆန်စျေးတွေ တက်နေပါတယ်။

အင်ဒိုနီးရှားရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာဝယ်ယူရေး အေဂျင်စီဟာ ဆန်တန်ချိန် ၃၄၆၀၀၀ ကို ၀ယ်ယူဖို့ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က တင်ဒါခေါ်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်း၊ ပါကစ္စတန်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့ကနေ ၀ယ်ယူနိုင်တဲ့ အလားအလာ တွေရှိနေပါတယ်။

“ဆန်စျေးတွေက ခုန်တက်သွားတယ်။ စျေးမြင့်နေတာတောင် ကုန်သည်တွေက ဆန်ဝယ်နေကြတုန်းပဲ။ ဆန်စျေးနောက်ထပ်တက်သွားမှာကို သူတို့က စိုးရိမ်နေတာ”လို့ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း အန်ဒရာ ပရာဒက်ရှ် အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သူ အမ် အဒီရှန်ကာ က ပြောပါတယ်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ငါးမှတ်ဆန်ဟာ တစ်တန်ကို ၁၂ ဒေါ်လာနှုန်း တက်သွားတဲ့အတွက် အခုအခါမှာ ဆန်တစ်တန်စျေးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၄၄ ကနေ ၄၄၈ ဒေါ်လာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာကစလို့ အမြင့်ဆုံး စျေးတက်သွားတာပါ။

“စျေးကွက်မျာတော့ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်က ဆန်တွေ ၀ယ်မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။ ဘင်္ဂလား ဒေ့ရှ်နဲ့ အာဖရိက နိုင်ငံတွေကတော့ ဆန်တွေ ၀ယ်နေကြတယ်”လို့ ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဆန်တင်ပို့နေတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ စျေးကွက်ထဲ ဆန်အဝင်များပြားလွန်းနေပေမယ့် စျေးကွက်ဖြုန်းအား ကောင်းနေတာကြောင့် လာမယ့် အပတ်တွေမှာ တစ်တန်ကို ၁၀ ဒေါ်လာကနေ ၁၅ ဒေါ်လာအထိ တက်သွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဆန်တွေအများကြီး ၀ယ်ယူခဲ့ပြီး ဒီနှစ်မှာလည်း ပေါင်းဆန် တန်ချိန် တစ်သိန်း ၀ယ်ယူဖို့ အတည်ပြုထားတယ်လို့ စားနပ်ရိက္ခာဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူက ကြာသပတေးနေ့ တုန်းက ပြောခဲ့ပါတယ်။ တင်ဒါအောင်တဲ့လူက အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ ဆန်တွေကို ၀ယ်ယူတင်သွင်းရမှာဖြစ်တယ်လို့ တာဝန်ရှိသူက ဆိုပါတယ်။
ဗီယက်နမ်

ဗီယက်နမ်စျေးကွက်မှာတော့ ငါးမှတ်ဆန်တစ်တန်ဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၅၀ ဖြစ်လာပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်တုန်းကတော့ ငါးမှတ်ဆန်တစ်တန်ဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၂၀ ကနေ ၄၃၀ အထိသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဆန်စျေးတွေတက်နေပေမယ့် ဆန်းထုတ်ရောင်းနေတဲ့လူတွေဟာ လက်ထဲမှာ ဆန်နည်းနေတဲ့ အတွက် ဆန်တွေကို ထုတ်ရောင်းလိုတဲ့အနေအထားမရှိပါဘူး။ ဗီယက်နမ်မှာ လာမယ့် ဖေဖော်ဝါရီလကုန် မတ်လဆန်းလောက်မှ စပါးပေါ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ ဆန်တန်ချိန် နှစ်သိန်းခွဲ တင်သွင်းဖို့ စီစဉ်နေတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံနဲ့ ဆန်တင်ပို့ရေး စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုနိုင်အောင် ကြိုးစားနေပါတယ်။
ထိုင်း

ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ဆန်းစျေးကွက်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တစ်တန်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၁၅ ကနေ ၄၂၀ ဒေါ်လာလောက်သာရှိခဲ့တဲ့ ငါးမှတ်ဆန်ဟာ ဒီအပတ်မှာတော့ တစ်တန်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၄၀ ကနေ ၄၄၈ ဒေါ်လာ အထိရှိလာပါတယ်။

“အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဟာ ထိုင်းနိုင်ငံကတော့ ဆန်တန်ချိန် တစ်သိန်းနှစ်သောင်းလောက် ၀ယ်ယူခဲ့ပါ တယ်။ နောက်ထပ် တန်ချိန် တစ်သိန်းခွဲလောက် တင်သွင်းဖို့ ဆွေးနွေးနေတာရှိပါတယ်” လို့ ဘန်ကောက်အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ဆိုပါတယ်။

“ဆန်စျေးတက်ခြင်းရဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းကလည်း ဒါပါပဲ။ အခြားသော ဆွေးနွေးမှုတွေကတော့ လက်ရှိမှာ မရှိသေးပါဘူး။ ဆန်အဝင်ကလည်း ပုံမှန်ပါပဲ”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဘာသာပြန်-မင်းသူအောင်(AMIA)

Source: Reuters

Leave a comment