Tuesday, May 21, 2019

လက္ရွိတြင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အာဖရိကႏိုင္ငံမ်ားမွလည္း ျမန္မာ့ဆန္၀ယ္ယူမႈကို ယာယီရပ္ဆိုင္းထားသည္။ ဓာတ္ပံု- ေကဇူး(AMIA)

ရန္ကုန္၊     ဧၿပီ   ၂၁

 

ႏွစ္သစ္ကူးႏွင့္ အတူ ျမန္မာ့ဆန္ေလာက တစ္ခုလုံးကို တုန္လႈပ္သြားေစႏိုင္သည့္ သတင္းတစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာ သည္။ ယင္းသတင္းမွာ ျမန္မာ့ဆန္ေတြဟာ စားသုံးရန္ မသင့္သည့္အတြက္ အာဖရိကတိုက္က အိုင္ဗရီကို႔စ္မွာ ဖ်က္ဆီးခံလိုက္ရသည္ဆိုတဲ့ သတင္းျဖစ္သည္။ ယင္းႏွင့္ ပက္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းမွာ စားသုံးေနသည့္ဆန္မ်ား၏ အရည္အေသြးကိုလည္း စိုးရိမ္တႀကီး ေမးခြန္းထုတ္မူမ်ား ရွိလာသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါသတင္းက ျပည္တြင္း ဆန္ေစ်းကြက္ကို လတ္တေလာမွာ ႐ိုက္ခတ္မူ မရွိႏိုင္ေသးေၾကာင္း ကုန္ သည္မ်ားက ဆိုသည္။

" အခု လက္ရွိမွာေတာ့ သႀကၤန္ပိတ္ရက္ေတြ ခံေနတာရယ္၊ အရင္ အေရာင္းအဝယ္ လက္စေတြ ရွိေနတာရယ္ ေၾကာင့္ ျပည္တြင္း ဆန္ေစ်းကြက္က ၿငိမ္ေနပါတယ္။ ဒီသတင္း ထြက္ေပၚလာၿပီး ယခုလက္ရွိမွာေတာ့ ျပည္ တြင္း ေစ်းကြက္က ဆန္ေစ်းဟာ သႀကၤန္မတိုင္ခင္က ေစ်းနဲ႔ယွဥ္ရင္ အေျပာင္းအလဲ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ ဒီသ တင္းရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္မႈကိုေတာ့ လတ္တေလာမွာ ေတြ႕ရွိရဖြယ္ မရွိေသးပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ တစ္လေလာက္မွာ ဒီ သတင္းရဲ႕ သက္ေရာက္မႈက သိသာလာရင္ သိသာလာမယ္။ လက္ရွိ ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြကေတာ့ ေရာင္းရ ဦးမွာပဲ ”  ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးကုန္သည္မ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္ျမင့္က ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါသတင္းက ျမန္မာ့ဆန္၏ ပုံရိပ္ကို အနည္းႏွင့္အမ်ား ထိခိုက္ႏိုင္ေသာ္လည္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူး သန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ၊ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္တို႔၏ ေျဖရွင္းပုံအေပၚ မူတည္ေၾကာင္း ၎ က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

" ျမန္မာ့ဆန္ရဲ႕ ပုံရိပ္ကေတာ့ ထိခိုက္တာေပါ့၊ ကိုယ္ဘက္က ေျဖရွင္းခ်က္ မွန္ကန္ရင္ေတာ့ အေရာင္းအဝယ္ ပုံမွန္ ျပန္ျဖစ္သြားႏိုင္ေပမယ့္ ကိုယ့္ဘက္က အျပစ္ဆိုရင္ေတာ့ အေရာင္းအဝယ္မွာ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ " ဟု ဆို သည္။

အာဖရိက ေစ်းကြက္သည္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ အလြန္ျပင္းထန္ၿပီး ပါကစၥတန္၊ အိႏၵိယတို႔မွ ဆန္တင္သြင္းသည့္ ကုမၸဏီ မ်ားႏွင့္  ျမန္မာ၊ ဗီယက္နမ္ စေသာႏိုင္ငံမ်ားမွ တင္သြင္းသူမ်ားအၾကား ျပင္းထန္စြာ ယွဥ္ၿပိဳင္ေလ့ရွိေၾကာင္း သိ ရသည္။

“ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံက ဆန္ေစ်းက တျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဆန္နဲ႔ ယွဥ္ေရာင္းရင္ ေစ်းေလွ်ာ့ေရာင္းရတယ္။ ဗီယက္ နမ္တို႔၊ ထိုင္းတို႔ရဲ႕ ဆန္နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ကြာတယ္။ အရည္အေသြးကြာတယ္။ မယုံၾကည္မႈလည္း ပါတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆန္ေတြက သူမ်ားႏိုင္ငံက ဆန္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ တန္းတူမရဘူး။ တကယ္လို႔ ဒါဟာ ကိုယ့္ဘက္က အမွားဆိုရင္ ကမာၻ႕အလယ္မွာ ေတာ္ေတာ္ မ်က္ႏွာပ်က္ရမယ္၊ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံ ေရာင္းတဲ့ ေစ်းကြက္မွာ ယုံၾကည္မႈမရွိေတာ့ရင္ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ျဖစ္ႏိုင္တယ္” ဟု ဦးစိုင္းေက်ာ္က ေျပာဆိုထားသည္။

ယင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (MRF)၊ ဆန္တင္ပို႔သူမ်ား၊ Inspection Agency မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ားပါဝင္သည့္ အစည္းအေဝးတစ္ခုကို မၾကာမီ ျပဳလုပ္သြားရန္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

“ ျဖစ္ရပ္အမွန္ကို ဆန္းစစ္မယ္၊ ဘယ္သူရဲ႕ အားနည္း ခ်က္လဲ၊ သက္ဆိုင္ရာ တင္ပို႔တဲ့ ကုမၸဏီေတြလား၊ ပြဲစား လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီလား၊ inspection agency ေတြလား၊ စီးပြားကူးသန္း အေနနဲ႔က ဘာလုပ္ေပးႏိုင္မလဲ။ ဒီျဖစ္ ရပ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္တင္ပို႔သူမ်ားအတြက္ Wake-up Call (အခ်က္ေပးေခါင္းေလာင္းသံ) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆန္တင္ပို႔မႈ တစ္ခုလုံးကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ရမဲယ့္ အခ်ိန္က် လို႔ေနေပၿပီ” ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီးဦးေအာင္ထူးက ဆိုသည္၊၊

၎က ဆန္တင္သည့္အခ်ိန္ သေဘၤာေပၚတြင္ အစိုဓာတ္ရွိေနျခင္း၊ ဆန္မ်ားဟာ သေဘၤာဝမ္းဗိုက္ထဲတြင္ ၈ လခန႔္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္ခဲ့ရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္ကလည္း ကာလရွည္ သိုေလွာင္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည္ဟု အလားတူ ေကာက္ ခ်က္မ်ိဳး ခ်ခဲ့သည္။

ယခုကိစၥတြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အာဖရိကႏိုင္ငံ (၄) ႏိုင္ငံအထိ ကုန္မခ်ႏိုင္ဘဲ လွည့္ပတ္ေနရသည့္အတြက္ ၾကာျမင့္စြာ သိုေလွာင္မႈ long Storage ျပႆနာပင္ ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဆန္ဝယ္သည့္ Buyer မ်ား အေနျဖင့္ အဆိုပါ ကိစၥတြင္ အဓိက တာဝန္ရွိသည္ဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ယူဆႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဆန္ဝယ္သူ (buyer) ဟု ဆိုရာတြင္ အဓိက ဝယ္ယူစားသုံးသူ (End buyer consumer) မ်ား မဟုတ္ဘဲ ၾကားခံကုန္သည္ (Trader) မ်ားသာျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္၏ ဥကၠ႒ ဦးရဲမင္းေအာင္က ဆိုသည္။

ၾကားခံကုန္သည္ (trader) မ်ားကို ေရာင္းခ်မႈေၾကာင့္ ယခုလို ျပႆနာမ်ား ေပၚေပါက္ရသျဖင့္ end buyer မ်ား အထိ ခ်ိတ္ဆက္ေရာင္းခ်ႏိုင္သည့္ အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ G to G ေရာင္းခ်မႈ အစီအစဥ္မ်ား စီစဥ္ရန္ လိုအပ္သည္ ဟု ၎ကဆိုသည္။

တင္ပို႔သည့္ ကုမၸဏီေတြ၊ ဆန္စက္ပိုင္ေတြ အေနႏွင့္ ဆန္၏ အရည္အေသြးပိုင္းဆိုင္ရာ စီမံေဆာင္႐ြက္မႈကို ပိုမို ဦးစားေပးလုပ္ကိုင္ဖို႔ လိုအပ္သည္ဟု အသင္းခ်ဳပ္က မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။

ဦးေအာင္ထူး က " တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆန္တင္ပို႔မႈ အမ်ားဆုံး ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီဂုဏ္ပုဒ္ကို တစ္ျခား ႏိုင္ငံေတြကို ေပးခဲ့ရၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပိုင္းကမွ ကမာၻမွာ ပၪၥမေျမာက္ ဆန္တင္ပို႔မႈ အမ်ားဆုံးႏိုင္ငံ ျဖစ္လာ ခဲ့တာပါ။ ဒီလို ေနရာရလာေပမယ့္ ၿပိဳင္ရတဲ့ ၿပိဳင္ကြင္းက အၿပိဳင္အဆိုင္ မ်ားတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကပဲ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆန္လုံးရွည္ေတြကို ဥေရာပက အခြန္ျပန္ ေကာက္တာကို ႀကဳံခဲ့ရတယ္။ အခုက်ေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး စား သုံးရန္ မသင့္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံက ပို႔တဲ့ ဆန္ေတြ ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတယ္။ ေစ်းကြက္ကို ဝင္စ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ႀကဳံေတြရတဲ့ ျပႆနာေတြအတိုင္း ၿပိဳင္ဆိုင္မႈကလည္း ျပင္းထန္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီၿပိဳင္ဆိုင္မႈဟာ တရားေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈဘဲ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ inspection agency ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး မတရားေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ လုပ္ခဲ့မယ္၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အစိုဓာတ္ မေရာက္ပဲ တင္ပို႔ခဲ့မယ္။ အေလးခ်ိန္ မျပည့္ပဲ တင္ပို႔ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုျပႆနာမ်ိဳး ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္ ” ဟု ဆိုသည္။

စိုက္ပ်ိဳး ေတာင္သူမ်ားမွ အစ  ျပည္ပပို႔သည့္ ကုမၸဏီမ်ား၊ တစ္ဆင့္ခံ ေရာင္းဝယ္သူေတြ အလယ္ ကုန္သည္၊ စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္၊ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားအဆုံး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ ဒုဝန္ႀကီးက တိုက္တြန္းထားသည္။

ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ အေနျဖင့္လည္း ျပည္ပကို တင္ပို႔သည့္ကုမၸဏီမ်ား၊ ကုန္ပစၥည္းကို သေဘၤာေပၚ မတင္ခင္ စစ္ေဆးရသည့္ Third Party Inspection Agency (အရည္အေသြး စစ္ေဆးေရး ၾကားခံအဖြဲ႕အစည္း)မ်ား အ ေနျဖင့္ အရည္အေသြးပိုင္းကို ထိေရာက္တိက်စြာ စီမံေဆာင္႐ြက္ရန္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြသြားမည္ဟု ဆိုသည္။

ယခုျဖစ္စဥ္သည္ ျမန္မာ့ဆန္ ျပည္ပတင္ပို႔မႈ ေစ်းကြက္အတြက္ ႀကီးမားစြာ သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ အဓိကအားျဖင့္ အာဖရိက ေဈးကြက္အေပၚ အားကိုးေနရသည့္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းမွ ဆန္တင္ပို႔မႈအေပၚ ႀကီး မားသည့္ သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိလာႏိုင္ေၾကာင္း ဆန္လုပ္ငန္းရွင္ အသိုင္းအဝိုင္းမွ သိရသည္။

လက္ရွိ ၂၅ မတ္ ဆန္အမ်ိဳးအစားကို ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမ်ားက တင္သြင္းခြင့္ ပိတ္ပင္ထားခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ အာဖရိက ေဈးကြက္သို႔ ဦးစားေပးတင္ပို႔ရန္ ရည္႐ြယ္ထားခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိအေျခအေန သည္  ၂၅ မတ္ ဆန္ေဈးကြက္အတြက္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာေၾကာင္း သိရသည္။

" တ႐ုတ္ကလည္း မဝယ္ပါဘူး၊ ဥေရာပဘက္ကလည္း ဆန္ အကန္႔အသတ္ နဲ႔ဝယ္ေနေတာ့ မႏွစ္ကထက္ စာရင္ အေရာင္းအဝယ္ ေအးတယ္။ အာဖရိက တစ္ခုကို အဓိက ျပန္အားထားရမွာကို၊ ဒီေစ်းကြက္ပါ ထပ္ပ်က္ တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆန္ေလာကအတြက္ မေကာင္းပါဘူး " ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါး ကုန္သည္မ်ား အသင္းအ တြင္းေရးမွဴး ဦးေအာင္ျမင့္က ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ယခု ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ကုန္ဖလွယ္မႈစနစ္ (Barter System) ျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳလုပ္ရန္ ယူနန္ ျပည္နယ္ ကူမင္းျပည္သူ႔ အစိုးရႏွင့္  ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနတို႔ ႏွစ္ႏွိင္ငံ သေဘာတူညီမႈ လက္မွတ္ M၀U လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္မွ သိရသည္။

အဆိုပါ MoU ကို ႏွစ္ႏိုင္ငံ အစိုးရတာဝန္ရွိသူမ်ားမွ လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္အတြက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဘက္မွ ကုမၸဏီ တစ္ခုကို တာဝန္ေပးထားကာ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္မွ UMFCCI ၏ လယ္ယာ/ေမြး/ေရ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာ္မတီကို တာဝန္ေပးအပ္ထားေၾကာင္း အသင္းခ်ဴပ္၏ ဥကၠ႒ ဦးရဲမင္း ေအာင္က ၎၏ ေဖ့ဘြတ္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းေကာ္မတီႏွင့္ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား ဆက္လက္ညႇိႏႈိင္းၿပီး  ျမန္မာႏိုင္ငဘက္မွ တင္ပို႔မည့္ ပစၥည္းမ်ား၊ တင္ သြင္းလိုသည့္ ပစၥည္းမ်ားကို စာရင္းျပဳစုရမည္ျဖစ္ၿပီး တစ္ဖက္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ား ဘက္မွလည္း တင္ပို႔လိုသည့္ ပစၥည္းမ်ား၊ တင္သြင္းလိုသည့္ ပစၥည္းမ်ားကို ျပဳစုသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ  MoU ကို ေအာင္ျမင္စြာ ညႇိႏႈိင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ပါက ဆန္စပါး အပါအဝင္ ျမန္မာ့လယ္ယာ သားငါး ထြက္ကုန္မ်ားကို မူဆယ္နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈလမ္းေၾကာင္းမွ တြင္က်ယ္စြာ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ႏိုင္မည္ ျဖစ္ ၿပီး ကုန္ဖလွယ္မႈျဖစ္၍  လယ္ယာထြက္ကုန္မ်ား တင္ပို႔သည့္ တန္ဖိုးႏွင့္ ညီမွ်ေသာ ယူနန္ျပည္နယ္မွ ထုတ္လုပ္သသည့္ ေဆာက္လုပ္ေရးပစၥည္းမ်ား၊ လယ္ယာသုံး စက္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာ စေသာကုန္ပ စၥည္းမ်ားကို ျပန္လည္ဝယ္ယူေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ တစ္ရက္ေန႔ကေန ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအထိ ျပည္ပကို ဆန္ႏွင့္ ဆန္ကြဲ တန္ခ်ိန္ ၂ဒသမ၁ သန္းေက်ာ္ တင္ပို႔ထားၿပီး ယင္းအထဲမွ ၁ သန္းေက်ာ္ကို ပင္လယ္ေရေၾကာင္းမွ တင္ ပို႔ခဲ့ၿပီး ပင္လယ္ေရေၾကာင္းမွ တင္ပို႔သည့္ ဆန္စုစုေပါင္း၏ တစ္ဝက္ကို အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ဆန္တင္ပို႔ရာတြင္ ၂၅ မွတ္ဆန္ႏွင့္ ၁၅ မွတ္ ဆန္မ်ားကို အဓိက တင္ပို႔ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

 

Unicode

ရႏၠဳႏ္၊ ဧၿပီ ၂၁

ႏြစ္သစၠဴးႏြင့္ အတူ ်မႏၼာ့ဆႏ္ေလာက တစၡဳလုံးကို တုႏႅႈပ္ၾသားေစႏိုင္သည့္ သတင္းတစၡဳ ်ဖစ္ေပၚလာ သၫ္။ ယင္းသတင္းမြာ ်မႏၼာ့ဆႏ္ေၾတဟာ စားသုံးရႏ္ မသင့္သည့္အၾတက္ အာဖရိကတိုကၠ အိုငၺရီကို႔စၼြာ ဖ္ကၦီးခံလိုက္ရသၫၦိဳတဲ့ သတင္း်ဖစ္သၫ္။ ယင္းႏြင့္ ပက္သက္ၿပီး ်ပၫၱျင္းမြာ စားသုံးေနသည့ၦႏၼ္ား၏ အရၫ္ေအၾသးကိုလၫ္း စိုးရိမၱႀကီး ေမးျခႏ္းထုတၼဴမ္ား ႐ြိလာသၫ္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါသတင္းက ်ပၫၱျင္း ဆႏ္ေစ္းၾကကၠိဳ လေတၱလာမြာ ႐ိုကၡတၼဴ မ႐ြိႏိုင္ေသးေၾကာင္း ကုႏ္ သၫၼ္ားက ဆိုသၫ္။

" အခု လက္႐ြိမြာေတာ့ သႀကၤႏၸိတ္ရက္ေၾတ ခံေနတာရယ္၊ အရင္ ေအရာင္းအဝယ္ လေကၥၾတ ႐ြိေနတာရယ္ ေၾကာင့္ ်ပၫၱျင္း ဆႏ္ေစ္းၾကကၠ ၿငိမ္ေနပါတယ္။ ဒီသတင္း ၾထက္ေပၚလာၿပီး ယခုလက္႐ြိမြာေတာ့ ်ပၫ္ ၾတင္း ေစ္းၾကကၠ ဆႏ္ေစ္းဟာ သႀကၤႏၼတိုငၡငၠ ေစ္းနဲ႔ယြၪ္ရင္ ေအ်ပာင္းအလဲ မ႐ြိေသလာကၸါပဲ။ ဒီသ တင္းရဲ႕ ႐ိုကၡတၼႈကိုေတာ့ လေတၱလာမြာ ေၾတ႕႐ြိရျဖယ္ မ႐ြိေသးပါဘူး။ ေနာကၳပ္ တေစႅလာကၼြာ ဒီ သတင္းရဲ႕ သက္ေရာကၼႈက သိသာလာရင္ သိသာလာမယ္။ လက္႐ြိ ခ္ဳပၳားတဲ့ စာခ္ဳပ္ေၾတေကတာ့ ေရာင္းရ ဦးမြာပဲ ” ဟု ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါးကုႏ္သၫၼ္ားအသင္း အၾတင္းေရးမြဴး ဦးေအာင္်မင့ၠ ဆိုသၫ္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါသတင္းက ်မႏၼာ့ဆႏ္၏ ပုံရိပၠိဳ အနၫ္းႏြင့္အမ္ား ထိခိုကၷိုင္ေသာႅၫ္း စီးျပားေရးႏြင့္ ကူး သႏ္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝႏ္ႀကီးဌာန ၊်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါးအသင္းခ္ဳပၱိဳ႕၏ ေ်ဖ႐ြင္းပုံေအပၚ မူတၫ္ေၾကာင္း ၎ က မြတၡ္က္်ပဳသၫ္။

" ်မႏၼာ့ဆႏ္ရဲ႕ ပုံရိေပၠတာ့ ထိခိုကၱာေပါ့၊ ကိုယၻကၠ ေ်ဖ႐ြင္းခ္က္ မြႏၠႏ္ရင္ေတာ့ ေအရာင္းအဝယ္ ပုံမြႏ္ ်ပႏ္်ဖစ္ၾသားႏိုင္ေပမယ့္ ကိုယ့ၻကၠ အ်ပစၦိဳရင္ေတာ့ ေအရာင္းအဝယၼြာ ထိခိုကၷိုငၱယ္ " ဟု ဆို သၫ္။

အာဖရိက ေစ္းၾကက္သၫ္ ယြၪ္ၿပိဳငၼႈ အၾလႏ္်ပင္းထႏ္ၿပီး ပါကစၥတႏ္၊ အိႏၵိယတို႔မြ ဆႏၲင္ၾသင္းသၫ့္ ကုမၸဏီ မ္ားႏြင့္ ်မႏၼာ၊ ဗီယကၷမ္ ေစသာႏိုင္ငံမ္ားမြ တင္ၾသင္းသူမ္ားအၾကား ်ပင္းထျႏၥာ ယြၪ္ၿပိဳင္ေလ့႐ြိေၾကာင္း သိ ရသၫ္။

“ ၾကၽႏ္ေတာၱိဳ႕ ႏိုင္ငံက ဆႏ္ေစ္းက တ်ခားႏိုင္ငံေၾတရဲ႕ ဆႏၷဲ႔ ယြၪ္ေရာင္းရင္ ေစ္းေလြ္ာ့ေရာင္းရတယ္။ ဗီယက္ နမၱိဳ႕၊ ထိုင္းတို႔ရဲ႕ ဆႏၷဲ႔ ေတာ္ေတာၠျာတယ္။ အရၫ္ေအၾသးၾကာတယ္။ မယုံၾကၫၼႈလၫ္း ပါတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ၾကၽႏ္ေတာၱိဳ႕ ဆႏ္ေၾတက သူမ္ားႏိုင္ငံက ဆႏ္ေၾတနဲ႔ ယြၪ္ရင္ တႏ္းတူမရဘူး။ တကယႅိဳ႕ ဒါဟာ ကိုယ့ၻကၠ အမြားဆိုရင္ ကမာၻ႕အလယၼြာ ေတာ္ေတာ္ မ္ကၷြာပ္က္ရမယ္၊ တစၷိုင္ငံနဲ႔ တစၷိုင္ငံ ေရာင္းတဲ့ ေစ္းၾကကၼြာ ယုံၾကၫၼႈမ႐ြိေတာ့ရင္ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ်ဖစၷိုငၱယ္” ဟု ဦးစိုင္းေက္ာၠ ေ်ပာဆိုထားသၫ္။

ယင္းႏြင့္ ပတ္သက္ၿပီး ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါးအၿဖဲ႕ခ္ဳပ္ (MRF)၊ ဆႏၲငၸိဳ႕သူမ္ား၊ Inspection Agency မ္ားႏြင့္ သကၦိဳင္သဴမ္ားပါဝင္သည့္ အစၫ္းေအဝးတစၡဳကို မၾကာမီ ်ပဳလုပ္ၾသားရႏ္ စီးျပားေရးႏြင့္ ကူးသႏ္းေရာင္း ဝယ္ေရး ဝႏ္ႀကီးဌာနမြ ်ပငၦင္ေေနၾကာင္း သိရသၫ္။

“ ်ဖစ္ရပ္အမြႏၠိဳ ဆႏ္းစစၼယ္၊ ဘယ္သဴရဲ႕ အားနၫ္း ခ္ကႅဲ၊ သကၦိဳင္ရာ တငၸိဳ႕တဲ့ ကုမၸဏီေၾတလား၊ ၿပဲစား လုပၱဲ့ ကုမၸဏီလား၊ inspection agency ေၾတလား၊ စီးျပားကူးသႏ္း ေအနနဲ႔က ဘာလုပ္ေပးႏိုငၼလဲ။ ဒီ်ဖစ္ ရပ္ဟာ ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၲငၸိဳ႕သူမ္ားအၾတက္ Wake-up Call (အခ္က္ေပးေခါင္းေလာင္းသံ) ပဲ ်ဖစၸါတယ္။ ဆႏၲငၸိဳ႕မႈ တစၡဳလုံးကို ်ပႏႅၫ္ ဆႏ္းစစ္ရမဲယ့္ အခ္ိႏၠ္ လို႔ေေနပၿပီ” ဟု စီးျပားေရးႏြင့္ ကူးသႏ္းေရာင္း ဝယ္ေရး ဝႏ္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝႏ္ႀကီးဦးေအာငၳဴးက ဆိုသၫ္၊၊

၎က ဆႏၲင္သည့္အခ္ိႏ္ ေသဘၤာေပၚၾတင္ အစိုဓာတ္႐ြိေန်ခင္း၊ ဆႏၼ္ားဟာ ေသဘၤာဝမ္းဗိုကၳဲၾတင္ ၈ လခန႔္ အခ္ိႏ္ၾကာ်မင့္ခဲ့ရ်ခင္းတို႔ေၾကာင့္ ်ဖစၷိုင္ေၾကာင္း ေကာကၡ္ကၡ္သၫ္။ ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါး အသင္းခ္ဳပၠလၫ္း ကာလ႐ြၫ္ သိုေလြာငၼႈေၾကာင့္ ်ဖစ္ရသၫ္ဟဳ အလားတူ ေကာက္ ခ္ကၼ္ိဳး ခ္ခဲ့သၫ္။

ယခုကိစၥၾတင္ ေယဘုယ္အား်ဖင့္ အာဖရိကႏိုင္ငံ (၄) ႏိုင္ငံအထိ ကုႏၼခ္ႏိုငၻဲ လြၫ့္ပတ္ေနရသၫ့္အၾတက္ ၾကာ်မင့္ျစာ သိုေလြာငၼႈ long Storage ်ပႆနာပင္ ်ဖစၷိုင္ေၾကာင္း၊ ဆႏ္ဝယ္သၫ့္ Buyer မ္ား ေအန်ဖင့္ အဆိုပါ ကိစၥၾတင္ အဓိက တာဝႏ္႐ြိသၫ္ဟဳ ေယဘုယ္အား်ဖင့္ ယူဆႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဆႏ္ဝယ္သဴ (buyer) ဟု ဆိုရာၾတင္ အဓိက ဝယ္ယဴစားသုံးသူ (End buyer consumer) မ္ား မဟုတၻဲ ၾကားခံကုႏ္သၫ္ (Trader) မ္ားသာ်ဖစ္ေၾကာင္း ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါးအသင္းခ္ဳပ္၏ ဥကၠ႒ ဦးရဲမင္းေအာငၠ ဆိုသၫ္။

ၾကားခံကုႏ္သၫ္ (trader) မ္ားကို ေရာင္းခ္မႈေၾကာင့္ ယခုလို ်ပႆနာမ္ား ေပၚေပါက္ရသ်ဖင့္ end buyer မ္ား အထိ ခ္ိတၦက္ေရာင္းခ္ႏိုင္သၫ့္ အစီအစၪၼ္ားႏြင့္ G to G ေရာင္းခ္မႈ အစီအစၪၼ္ား စီစၪ္ရႏ္ လိုအပ္သၫ္ ဟု ၎ကဆိုသၫ္။

တငၸိဳ႕သည့္ ကုမၸဏီေၾတ၊ ဆႏၥကၸိဳင္ေၾတ ေအနႏြင့္ ဆႏ္၏ အရၫ္ေအၾသးပိုင္းဆိုင္ရာ စီမံေဆာင္႐ၾကၼႈကို ပိုမို ဦးစားေပးလုပၠိဳငၹိဳ႕ လိုအပ္သၫ္ဟဳ အသင္းခ္ဳပၠ မြတၡ္က္်ပဳခဲ့သၫ္။

ဦးေအာငၳဴး က " တစၡ္ိႏၠ ်မႏၼာႏိုင္ငံဟာ ဆႏၲငၸိဳ႕မႈ အမ္ားဆုံး ႏိုင္ငံ်ဖစၡဲ့ေပမယ့္ ဒီဂုဏၸဳဒၠိဳ တစ္်ခား ႏိုင္ငံေၾတကို ေပးခဲ့ရၿပီး ၾလႏၡဲ့တဲ့ ႏြစၸိဳင္းကမြ ကမာၻမြာ ပၪၥေမ်မာက္ ဆႏၲငၸိဳ႕မႈ အမ္ားဆုံးႏိုင္ငံ ်ဖစႅာ ခဲ့တာပါ။ ဒီလို ေနရာရလာေပမယ့္ ၿပိဳင္ရတဲ့ ၿပိဳျငၠင္းက အၿပိဳင္အဆိုင္ မ္ားတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏြစၠပဲ ်မႏၼာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆႏႅဳံး႐ြၫ္ေၾတကို ဥေရာပက အျခႏ္်ပႏ္ ေကာကၱာကို ႀကဳံခဲ့ရတယ္။ အခုက္ေတာ့ ဒီလိုမ္ိဳး စား သုံးရႏ္ မသင့ၦိဳတဲ့ ေအၾကာင္း်ပခ္ကၷဲ႔ ်မႏၼာ ႏိုင္ငံက ပို႔တဲ့ ဆႏ္ေၾတ ဖ္ကၦီးခံခဲ့ရတယ္။ ေစ္းၾကကၠိဳ ဝငၥ ႏိုင္ငံေၾတရဲ႕ ႀကဳံေၾတရတဲ့ ်ပႆနာေၾတအတိုင္း ၿပိဳငၦိဳငၼႈကလၫ္း ်ပင္းထႏၡဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီၿပိဳငၦိဳငၼႈဟာ တရားေသာ ၿပိဳငၦိဳငၼႈဘဲ ်ဖစ္သင့္ပါတယ္။ inspection agency ေၾတနဲ႔ ေပါင္းၿပီး မတရားေသာ ၿပိဳငၦိဳငၼႈ လုပၡဲ့မယ္၊ သတၼြတၳားတဲ့ အစိုဓာတ္ ေမရာကၸဲ တငၸိဳ႕ခဲ့မယ္။ ေအလးခ္ိႏ္ မ်ပၫ့္ပဲ တငၸိဳ႕ခဲ့မယၦိဳရင္ ဒီလို်ပႆနာမ္ိဳး ေၾတ႕ႏိုငၸါတယ္ ” ဟု ဆိုသၫ္။

စိုကၸ္ိဳး ေတာင္သဴမ္ားမြ အစ ်ပၫၸပို႔သည့္ ကုမၸဏီမ္ား၊ တစၦင့ၡံ ေရာင္းဝယ္သဴေၾတ အလယ္ ကုႏ္သၫ္၊ စကၼႈအသင္းခ္ဳပ္၊ ဝႏ္ႀကီးဌာနမ္ားအဆုံး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ၾက္ၾသားၾကရႏ္ ဒုဝႏ္ႀကီးက တိုၾကၱႏ္းထားသၫ္။

ဆႏၥပါးအသင္းခ္ဳပ္ ေအန်ဖင့ႅၫ္း ်ပၫၸကို တငၸိဳ႕သည့ၠဳမၸဏီမ္ား၊ ကုႏၸစၥၫ္းကို ေသဘၤာေပၚ မတငၡင္ စစ္ေဆးရသၫ့္ Third Party Inspection Agency (အရၫ္ေအၾသး စစ္ေဆးေရး ၾကားခံအၿဖဲ႕အစၫ္း)မ္ား အ ေန်ဖင့္ အရၫ္ေအၾသးပိုင္းကို ထိေရာကၱိက္ျစာ စီမံေဆာင္႐ၾက္ရႏ္ နၫ္းလမ္းမ္ား ႐ြာေျဖၾသားမၫ္ဟဳ ဆို သၫ္။

ယခု်ဖစၥၪ္သၫ္ ်မႏၼာ့ဆႏ္ ်ပၫၸတငၸိဳ႕မႈ ေစ္းၾကက္အၾတက္ ႀကီးမားျစာ သက္ေရာကၼႈ ႐ြိႏိုငၼၫ္ ်ဖစ္သၫ္။ အဓိကအား်ဖင့္ အာဖရိက ေဈးၾကက္ေအပၚ အားကိုးေနရသည့္ ပငႅယ္ေေရၾကာင္းမြ ဆႏၲငၸိဳ႕မႈေအပၚ ႀကီး မားသည့္ သက္ေရာကၼႈမ္ား ႐ြိလာႏိုင္ေၾကာင္း ဆႏႅဳပ္ငႏ္း႐ြင္ အသိုင္းအဝိုင္းမြ သိရသၫ္။

လက္႐ြိ ၂၅ မတ္ ဆႏ္အမ္ိဳးအစားကို ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ္ားႏြင့္ တ႐ုတၷိုင္ငံမ္ားက တင္ၾသင္းျခင့္ ပိတၸငၳားခဲ့ၿပီး ေနာကၸိဳင္းၾတင္ အာဖရိက ေဈးၾကက္သိဳ႕ ဦးစားေပးတငၸိဳ႕ရႏ္ ရၫ္႐ၾယၳားခဲ့ေသာႅၫ္း လက္႐ြိေအ်ခေအန သၫ္ ၂၅ မတ္ ဆႏ္ေဈးၾကက္အၾတက္ စိုးရိမၥရာ်ဖစႅာေၾကာင္း သိရသၫ္။

" တ႐ုတၠလၫ္း မဝယၸါဘူး၊ ဥေရာပဘကၠလၫ္း ဆႏ္ အကႏ္႔အသတ္ နဲ႔ဝယ္ေေနတာ့ မႏြစၠထက္ စာရင္ ေအရာင္းအဝယ္ ေအးတယ္။ အာဖရိက တစၡဳကို အဓိက ်ပႏ္အားထားရမြာကို၊ ဒီေစ္းၾကကၸါ ထပၸ္က္ တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆႏ္ေလာကအၾတက္ ေမကာင္းပါဘူး " ဟု ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါး ကုႏ္သၫၼ္ား အသင္းအ ၾတင္းေရးမြဴး ဦးေအာင္်မင့ၠ ဆိုသၫ္။

သို႔ေသာ္ ယခု ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႔က ကုႏၹလြယၼႈစနစ္ (Barter System) ်ဖင့္ ကုႏ္ၾသယၼႈ ်ပဳလုပ္ရႏ္ ယူနႏ္ ်ပၫၷယ္ ကူမင္း်ပၫ္သဴ႕ အစိုးရႏြင့္ ကုႏ္ၾသယ္ေရးဦးစီးဌာနတို႔ ႏြစၷြိင္ငံ ေသဘာတူညီမႈ လကၼြတ္ M၀U လကၼြတ္ေရးထိုးႏိုငၡဲ့ေၾကာင္း ်မႏၼာႏိုင္ငံ ဆႏၥပါးအသင္းခ္ဳပၼြ သိရသၫ္။

အဆိုပါ MoU ကို ႏြစၷိုင္ငံ အစိုးရတာဝႏ္႐ြိသူမ္ားမြ လကၼြတ္ေရးထိုး ခဲ့ၾက်ခင္း်ဖစ္ၿပီး ေအကာင္အထၫ္ ေဖာ္ရႏ္အၾတက္ တ႐ုတၷိုင္ငံဘကၼြ ကုမၸဏီ တစၡဳကို တာဝႏ္ေပးထားကာ ်မႏၼာႏိုင္ငံဘကၼြ UMFCCI ၏ လယ္ယာ/ေျမး/ေရ ၿဖံ႕ၿဖိဳးေရးေကာၼတီကို တာဝႏ္ေပးအပၳားေၾကာင္း အသင္းခ္ဴပ္၏ ဥကၠ႒ ဦးရဲမင္း ေအာငၠ ၎၏ ေဖ့ၾဘတၥာမ္ကၷြာၾတင္ ေဖာ္်ပထားသၫ္။

ယင္းေကာၼတီႏြင့္ အသင္းအၿဖဲ႕မ္ား ဆကႅက္ညႇိႏႈိင္းၿပီး ်မႏၼာႏိုင္ငဘကၼြ တငၸိဳ႕မည့္ ပစၥၫ္းမ္ား၊ တင္ ၾသင္းလိုသည့္ ပစၥၫ္းမ္ားကို စာရင္း်ပဳစုရမၫ္်ဖစ္ၿပီး တစၹက္ တ႐ုတၠဳမၸဏီမ္ား ဘကၼြလၫ္း တငၸိဳ႕လိုသည့္ ပစၥၫ္းမ္ား၊ တင္ၾသင္းလိုသည့္ ပစၥၫ္းမ္ားကို ်ပဳစုၾသားမၫ္်ဖစ္ေၾကာင္း သိရသၫ္။

အဆိုပါ MoU ကို ေအာင္်မျငၥာ ညႇိႏႈိင္း ေအကာင္အထၫ္ ေဖာၷိုငၸါက ဆႏၥပါး အပါအဝင္ ်မႏၼာ့လယ္ယာ သားငါး ၾထကၠဳႏၼ္ားကို မူဆယၷယၥပ္ ကုႏ္ၾသယၼႈလမ္းေၾကာင္းမြ ၾတငၠ္ၾယၥာ တငၸိဳ႕ေရာင္းခ္ႏိုငၼၫ္ ်ဖစ္ ၿပီး ကုႏၹလြယၼႈ်ဖစ္၍ လယ္ယာၾထကၠဳႏၼ္ား တငၸိဳ႕သည့္ တႏၹိဳးႏြင့္ ညီမြ္ေသာ ယူနႏ္်ပၫၷယၼြ ထုတႅဳပ္သသၫ့္ ေဆာကႅဳပ္ေရးပစၥၫ္းမ္ား၊ လယ္ယာသုံး စကၸစၥၫ္းမ္ားႏြင့္၊ ဓာတ္ေ်မၾသဇာ ေစသာကုႏၸ စၥၫ္းမ္ားကို ်ပႏႅၫ္ဝယ္ယဴေပးရမၫ္်ဖစ္ေၾကာင္း သိရသၫ္။

်မႏၼာႏိုင္ငံသၫ္ ၂၀၁၈ ခုႏြစ္၊ ဧၿပီလ တစ္ရက္ေန႔ေကန ၂၀၁၉ ခုႏြစ္ ေေဖဖာ္ဝါရီလအထိ ်ပၫၸကို ဆႏၷြင့္ ဆျႏၠဲ တႏၡ္ိႏ္ ၂ဒသမ၁ သႏ္းေက္ာ္ တငၸိဳ႕ထားၿပီး ယင္းအထဲမြ ၁ သႏ္းေက္ာၠိဳ ပငႅယ္ေေရၾကာင္းမြ တင္ ပို႔ခဲ့ၿပီး ပငႅယ္ေေရၾကာင္းမြ တငၸိဳ႕သည့္ ဆႏၥဳစုေပါင္း၏ တစ္ဝကၠိဳ အာဖရိက ႏိုင္ငံမ္ားသို႔ တငၸိဳ႕ထား်ခင္း ်ဖစ္သၫ္။

်မႏၼာႏိုင္ငံ ေအန်ဖင့္ အာဖရိက ႏိုင္ငံမ္ားသို႔ ဆႏၲငၸိဳ႕ရာၾတင္ ၂၅ မြတၦႏၷြင့္ ၁၅ မြတ္ ဆႏၼ္ားကို အဓိက တငၸိဳ႕ေန်ခင္း ်ဖစ္သၫ္။

 

  • I am also writing to make you be aware of of the terrific encounter our child gained studying your site. She picked up a wide variety of issues, not to mention how it is like to have an awesome teaching style to get certain people clearly completely grasp a variety of multifaceted things. You truly surpassed visitors' desires. Thank you for giving the powerful, safe, informative and as well as cool tips about this topic to Emily. nike cortez women
    by nowlesvih@gmail.com at May 19 2019
  • I simply wanted to thank you so much again. I'm not certain what I would have followed in the absence of the type of ways provided by you regarding my topic. It was before a traumatic dilemma in my position, however , seeing the very expert technique you dealt with it took me to leap over gladness. I will be thankful for your information and then sincerely hope you realize what a powerful job that you're putting in training other individuals with the aid of your website. More than likely you've never met all of us. fitflop [url=http://www.fitflops-saleclearance.us.com]fitflop[/url]
    by wktkazif@gmail.com at May 17 2019
  • I enjoy you because of all your effort on this blog. My aunt really loves working on internet research and it's really obvious why. Many of us know all of the compelling tactic you offer powerful information on the website and even attract contribution from other ones on the article and our favorite girl is truly discovering a whole lot. Enjoy the rest of the new year. You are conducting a really good job.
    by http://www.kyrieirving-shoes.us.com at May 14 2019
  • I intended to post you the very little note so as to thank you so much again with the fantastic knowledge you have shown at this time. This is pretty open-handed of people like you to offer unreservedly just what most people might have supplied as an e book to generate some cash for themselves, principally given that you could have done it in the event you decided. Those concepts likewise acted like the good way to fully grasp that the rest have a similar passion just as my own to figure out somewhat more with reference to this condition. I know there are lots of more enjoyable periods up front for many who start reading your site.
    by http://www.yeezy-boost.us.com at May 13 2019
  • I wanted to develop a quick message to say thanks to you for all of the superb advice you are sharing at this website. My considerable internet search has now been recognized with reliable strategies to exchange with my family members. I 'd admit that most of us website visitors actually are unequivocally lucky to be in a fantastic website with many brilliant professionals with good tips and hints. I feel somewhat privileged to have encountered the webpage and look forward to so many more entertaining minutes reading here. Thank you again for a lot of things.
    by http://www.goldengooseoutlet.us at May 09 2019
  • I truly wanted to construct a quick message to express gratitude to you for all the awesome information you are writing here. My extensive internet look up has finally been rewarded with professional facts to go over with my company. I would believe that we visitors actually are really endowed to live in a very good network with very many lovely individuals with insightful plans. I feel somewhat privileged to have come across your entire website page and look forward to many more fabulous times reading here. Thanks a lot once again for a lot of things.
    by http://www.michael-kors-handbags.org.uk at May 06 2019

Leave a comment